درسنامه آموزشی آمادگی دفاعی کلاس نهم
درس 5: آشنایی با حماسهٔ دفاع مقدس
با سقوط رژیم فاسد شاهنشاهی، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران براساس حمایت از مظلومان و مسلمانان و مخالفت با قدرتهای ستمگر شکل گرفت. برای ابر قدرتها قابل تحمل نبود که ایران اسلامی در جهت مخالفت با منافع ناحق آنها عمل کند. این عوامل باعث شد که بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گروهکهای ضدانقلاب با حمایت و تحریک بیگانگان و با شعارها و عناوین فریبنده در جهت خواست و منافع دشمنان فعالیت کنند.
ترور شخصیتهای برجسته و انقلابی، تحریک قومیتها برای خودمختاری، فعالیت مسلحانهٔ گروههای ضدانقلاب در برخی از شهرها و مناطق مرزی کشور و… بخشی از حوادثی بود که به منظور از بین بردن انقلاب اسلامی صورت گرفت؛ ولی تمامی آنها با رهبری هوشمندانهٔ امام خمینی (ره) و مقاومت و پایداری مردم ایران با شکست مواجه شد.
فعالیت (1) (صفحه 41 کتاب درسی)
درباره ترور شخصیتهای انقلابی توسط منافقین کوردل به تحریک آمریکا و رژیم اشغالگر قدس، پرسوجو و تحقیق کنید و فهرست زیر را کامل کنید.
| نام و نامخانوادگی شخصیت ترور شده | مسئولیت او | محل و نحوۀ ترور |
| 1- | ||
| 2- | ||
| 3- | ||
| 4- | ||
| 5- | ||
| 6- |
در چنین شرایطی صدام که وقوع انقلاب اسلامی در ایران را به ضرر حکومت دیکتاتوری خود میدانست، با تحریک و حمایت قدرتهای سلطهگر، تهاجم و تجاوز سراسری خود را در طول 1336 کیلومتر از مرزهای جنوب و غرب سرزمین ما آغاز کرد.
صدام با ارتش مجهزی که فرماندهی آن را خودش بر عهده داشت، گمان میکرد که در مدت یک هفته با اشغال میهن ما بخشی از این سرزمین را به کشور عراق ملحق خواهد کرد.
چگونگی تهاجم نظامی به کشورمان را از زبان یکی از دانشآموزان خرمشهری آن دوران با هم میخوانیم:
صدام و حامیان او نمیدانستند که وقتی پای اعتقادات و استقلال سرزمین ایران در میان باشد، ملت ما آرام نمینشیند و با تمام توان، ایستادگی و مقاومت میکند.
ارتش بعثی در تهاجم نظامی به کشور ما که در 31 شهریور ماه 1359 آغاز شد، بخش وسیعی از مناطق جنوب و غرب ایران را به اشغال خود درآورد. شما در نقشهٔ زیر مناطق اشغال شده توسط متجاوزان را مشاهده میکنید.

فعالیت (2) (صفحه 42 کتاب درسی)
با استفاده از نقشه، شهرهای اشغال شده کشور عزیزمان در آغاز جنگ تحمیلی را نام ببرید.
پایداری و مقاومت مردمی خرمشهر
خرمشهر مظهر پایداری و مقاومت مردم ایران در دوران دفاع مقدس شد؛ زیرا مردم این شهر و رزمندگانی که از شهرهای مختلف ایران خود را به آنجا رسانیدند، در مقابل چند لشکر مجهز به توپ و تانک دشمن برای حفظ این شهر مقاومت کردند. فرماندهی سپاه خرمشهر بر عهدهٔ محمد جهانآرا بود که با ایثار و فداکاری 34 روزه، خرمشهر را در مقابل نیروهای بعثی محافظت کرد و در روزهای آخر مقاومت که نیروهایش با بیسیم به جهانآرا اطلاع دادند که شهر در حال سقوط است، او با صلابت به آنها پیام داد که باید مواظب باشیم ایمانمان سقوط نکند. یکی از آن رزمندگان، نوجوان سیزده سالهای به نام بهنام محمدی بود که با وجود سن کم و جثهٔ کوچک، مردانه در مقابل دشمن ایستادگی کرد و به شهادت رسید.
فعالیت (3) (صفحه 43 کتاب درسی)
درباره نوجوان سیزده سالهٔ خرمشهری، شهید بهنام محمّدی گزارش مستند به همراه تصویر تهیه کنید و بهصورت اسلاید در کلاس نمایش دهید. از منابع مختلف از جمله کتاب «خرمشهر در جنگ طولانی» استفاده کنید.

در چنین وضعیتی امام خمینی (ره) به عنوان فرمانده کل قوا به نیروهای مسلح ایران دستور شکسته شدن محاصره آبادان را صادر کردند. با این پیام نیروهای رزمنده ارتش و سپاه به همراه رزمندگان بسیجی در مهر ماه 1360 در عملیاتی به نام « ثامنالائمه» برخی از مناطق اشغال شده را آزاد کردند و محاصره آبادان را در هم شکستند.
|
|
|
عملیات ثامنالائمه خودباوری و اعتماد به نفس فرماندهان و رزمندگان را افزایش داد و باعث شد تا نیروهای رزمنده با ایمان و توکل بر خدا در چند عملیات متوالی، بخشهای دیگری از مناطق اشغال شدهٔ کشورمان را از متجاوزان پس بگیرند.
آزادسازی خرمشهر
پس از آزاد شدن مناطقی از خوزستان توسط رزمندگان ارتش، سپاه، نیروهای بسیجی و جهاد - سازندگی که با هدایت و رهبری امام خمینی انجام شد، ارتش صدام با دادن تلفات زیاد و به اسارت درآمدن بیش از 18000 نفر از نیروهایش، درهم شکست. سرانجام در تاریخ سوم خرداد ماه سال 1361 خرمشهر قهرمان آزاد شد و پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران بار دیگر بر فراز گلدستههای مسجد جامع این شهر به اهتزاز درآمد. پس از شکسته شدن محاصرهٔ آبادان و آزادسازی خرمشهر، رزمندگان شجاع میهن با انجام عملیاتهای متعددی بخشهای دیگری از مناطق اشغال شدهٔ کشورمان را از متجاوزان پس گرفتند و به تعقیب آنان نیز پرداختند.
|
|
|
فعالیت (4) (صفحه 45 کتاب درسی)
با مراجعه به منابع معتبر و مستند درباره عملیاتهای دوران دفاع مقدس جدولی مانند جدول زیر تهیه و کامل کنید. جدول خود را با ذکر منابع در انتهای آن، به دبیر مربوطه تحویل دهید. حداقل 4 عملیات بزرگ را فهرست کنید.
| ردیف | نام عملیاتهای بزرگ دوران دفاع مقدس | زمان انجام عملیات روز/ ماه/ سال |
رمز عملیات | خلاصه نتیجه عملیات |
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 |
منابع: .............
سرانجام به پیشنهاد سازمان ملل متحد برای برقراری آتشبس، جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود را برای پذیرش قطعنامه اعلام کرد و درنهایت در مرداد ماه سال ١٣٦٧ با پذیرش قطعنامه شمارهٔ 598 توسط ایران و عراق، جنگ هشت ساله به پایان رسید.
در جنگ تحمیلی، ما خود را پیروز این میدان میدانیم؛ زیرا دشمن به اهداف زیر نرسید. اهداف دشمن عبارت بودند از:
1- ساقط کردن نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران
2- جلوگیری از صدور انقلاب اسلامی به کشورهای دیگر
3- جداکردن خوزستان از کشور
4- حاکمیت بر اروند رود
ما دوران هشت سالۀ جنگ تحمیلی را «دفاع مقدس» میدانیم، زیرا مردم به خاطر اهداف زیر از کشور دفاع کردند:
1- استقامت در برابر ظالمان برای اطاعت از فرمان خداوند با تبعیت از ولایت فقیه
2- مقاومت به منظور حفظ دین، قرآن و انقلاب اسلامی
3- دفاع برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور
4- ایستادگی برای دفع تجاوز دشمن و رسیدن به صلح و امنیت
دستاوردهای داخلی هشت سال دفاع مقدس
دستاوردهای داخلی دفاع مقدس فراوان است. شما دانشآموزان عزیز در این درس با شش مورد از آنها آشنا میشوید:
1- اعتماد به نفس و خودباوری: با توجه به اینکه اغلب کشورها از فروش امکانات دفاعی به ما خودداری میکردند، به این نتیجه رسیدیم که باید توانمندیهای خود را باور کنیم و با تکیه بر ایمان و توکل بر خدا و تلاش، نیازهای جنگ را برطرف و از میهن دفاع کنیم.
2- تولد تفکر بسیجی: تفکر بسیجی در مدرسهٔ عشق و جهاد امام خمینی به وجود آمد و تربیت شدگان این مدرسه، زیباترین حماسههای ایثار و شهادت را در دوران دفاع مقدس خلق کردند.

3- پیشرفت در صنایع دفاعی کشور: یکی از مهمترین برکات جنگ، تلاشهای جوانان مؤمن میهن ما بود. ما در ابتدای جنگ برای ساخت یک گلولهٔ معمولی هم ناتوان بودیم؛ اما در اواخر جنگ بسیاری از نیازهای دفاعی کشور را خودمان تأمین میکردیم. ادامه این سیر پیشرفت باعث شد که ما اکنون توان ساخت انواع تجهیزات دفاعی برای کشور، همچون موشکهای دور برد را داشته باشیم.

4- کسب تجارب مهندسی و صنعتی: حضور کارشناسان داوطلب فنی و مهندسی در قالب جهاد سازندگی که وظیفهٔ پشتیبانی، مهندسی و رزمی رزمندگان ارتش، سپاه و بسیج را برعهده داشتند و در ساختن سنگرهای چندمنظوره، خاکریز و کانال در دوران دفاع مقدس فعال بودند، این موضوع باعث کسب تجربیات بسیار ارزشمندی برای رفع نیازهای اساسی و زیرساختی کشور در دوره سازندگی مانند ساخت سدها، بزرگراهها ، فرودگاهها، پالایشگاه ها و… شد.

5- ترویج فرهنگ ایثار و شهادت: رزمندگان دلاور با فداکاری و ایثار در راه خدا، فرهنگ دفاعی و آزادیخواهی را در جامعه جاودانه کردند و الگوی از خودگذشتگی برای انسانهای مبارز و حق طلب شدند و به جهانیان ثابت کردند که با ایمان به خدا و سربند «یا زهرا»، «یا حسین» و با شعار «اللّٰه اکبر» میتوان در مقابل هر متجاوزی ایستادگی کرد.
6- نقش آفرینی مساجد در دفاع از میهن: مساجد از ابتدای ظهور اسلام در نشر معارف اسلامی نقش تعیین کنندهای داشتهاند. در دوران دفاع مقدس، مساجد پایگاه بزرگی در ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، اعزام نیروهای بسیجی، جمعآوری کمکهای مردمی و… برای کمک به مدافعان میهن بودند.
فعالیت (5) (صفحه 50 کتاب درسی)
از سه موضوع تحقیق زیر یکی را انتخاب و گزارش آن را به دبیر خود ارائه کنید.
الف) ما چگونه میتوانیم قدردان خون شهدا و ایثارگری جانبازان و آزادگان میهن خود باشیم؟
ب) اگر در بین اقوام و خویشان شما، همسایگان یا اهالی محل ایثارگری را میشناسید (رزمنده دوران دفاع مقدس، جانباز، خانواده معظم شهدا، آزاده) با او مصاحبهای ترتیب دهید.
ج) تحقیقی از زندگینامه، آثار به جا مانده و وصیتنامه یکی از شهدای روستا، شهر یا محله خود تنظیم کنید.








